Ayfan Ektim Bayıra

Ali Osman Karakuş

Kaynak notu: Ayfan (Afyon) Çapa Türküleri. Afyon, Sandıklı'ya aittir. Zehra Korkmaz kaynak kişi bilgisiyle aktarılan bu türkü, 1998 yılında Ali Osman Karakuş tarafından derlenmiştir. Sandıklı yöresinde çapa ve yolma gibi yoğun tarla işleri, geçmişte büyük bir dayanışma örneği sergilenerek imece usulüyle gerçekleştirilirdi. Arkadaşlar, akrabalar ve komşular sırayla birbirlerinin tarlalarındaki işlere koşar, birlikten kuvvet doğururlardı. Bu yardımlaşma geleneği gereği bir araya gelen kadınlar, yorucu çalışma ortamını neşelendirmek ve işi daha hafif kılmak adına hep birlikte maniler ve türküler söyler, tarlada geçirdikleri zamanı adeta bir şenliğe dönüştürürlerdi. Kaynak kişinin aktardığı bilgilere göre bu eser; özellikle yörenin en önemli geçim kaynaklarından biri olan "ayfan" yani haşhaş çapası yapıldığı zamanlarda, kadınların hep bir ağızdan çığırdığı Sandıklı yöresine ait neşeli ve renkli türkülerden birisidir. Ayfan, Afyonkarahisar veya haşhaş bitkisinin halk ağzındaki söyleniş biçimi; Salma salmak, bir ürünü salma usulüyle yani gelişi güzel sulamak; Kayırmak, kollayıp gözetmek, birine ayrıcalık tanımak; Gaytan, bıyıkları gür ve kaytan olan kimseleri ifade eden söz; Afganı (Afakanı) kalkmak, heyecanlanmak, içi kalkıp fenalık basmak; Yen, iyi veya daha iyi; Harar, büyük çuval; Zemeri ise kara kış anlamına gelir. Güle Çıktım Gülmedim - Öyküleriyle Türkülerimiz, Ali Osman Karakuş, Sandıklı Belediyesi Kültür Hizmeti, Semif Ofset Matbaacılık, Ankara - 2014, s.189-190. Sözleri Ali Osman Karakuş tarafından gönderilen bu türkü 39 defa görüntülenmiştir.